موقعیت جغرافیایی و مرزی کشور ارمنستان
من حامد زرافشان از مدیران فروش مجموعه هستم و امروز در مورد کشور ارمنستان صحبت خواهیم کرد؛ اینکه آیا می توانیم به این پتانسیل که یک میلیارد دلار به کشور ارمنستان صادر کنیم، برسیم؟ مجاورت جغرافیایی و مرزی ارمنستان با ایران باعث روابط بسیار نزدیک و با ثبات در سه دهه گذشته بین ایران و ارمنستان شده است و می توانیم بگویم که این روابط کمترین نوسان و تنش را داشته است. حضور هم وطنان ارمنی داخل کشور ما که بخش عمده آنها صنعتگران و تجار و بازرگانان را تشکیل می دهند، عضویت ارمنستان در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، قرارداد های تجاری ایروان با اتحادیه اروپا که امکان صادرات مجدد محصولات ایران را به طرف های ثالث اوراسیا و اروپا فراهم می کند، وجود منطقه آزاد تجاری ارس در مجاورت منطقه آزاد مگری، ارمنستان و پایانه مرزی گمرکی نوردوز در آذربایجان شرقی از جمله مزیت ها و ظرفیت های شایان توجه ارمنستان، از ابعاد اقتصادی و تجاری برای کشور مان به حساب می آید. بعد از استقلال ارمنستان دو کشور ایران و ارمنستان همیشه به عنوان شریک و دوست به هم نگاه کردند.[remusics src="https://aradbranding-fa-wp-content.fsn1.your-objectstorage.com/uploads/2022/04/Armania.mp3" pic="https://aradbranding-fa-wp-content.fsn1.your-objectstorage.com/uploads/2022/03/2H1A8736-1.jpg" desc="صادرات به ارمنستان" title="حامد زرافشان"]
مسئله قره باغ و صادرات گاز ایران به کشور ارمنستان
در سال 1992 میلادی، ایران با رویکردی متعادل در مسئله قره باغ، دروازه جدیدی از روابط را به سوی دو کشور باز کرد؛ مخصوصا زمانی که آذربایجان و ترکیه مرز های خود را به روی ارمنستان بسته بودند، مرزهای ایران به عنوان راه نجاتی برای ارمنستان بود. ایران و ارمنستان بعد از جنگ قره باغ به دنبال تقویت همکاری های اقتصادی، به روابط دوستانه خود ادامه دادند و در این مسائل می توانیم به پروژه عظیم خط لوله گاز ایران و ارمنستان در مارس 2007 اشاره کرد که یک قرار داد دو جانبه بود؛ به این صورت که ایران به ارمنستان گاز وارد کند و ارمنستان هم به ایران برق بدهد. در سال 2018 ایران 567 میلیون متر مکعب گاز به ارمنستان صادر کرد و 8/1 میلیارد کیلو وات هم از ارمنستان برق گرفت. در سال 2016 صادرات کالای ایران به ارمنستان 164 میلیون دلار بوده است و ارمنستان فقط 75 میلیون دلار به ایران کالا وارد کرده است. توافق هسته ای 2015 باعث تقویت روابط اقتصادی بین دو کشور شد. می توانید ببینید که صادرات ایران در سال 2018 به ارمنستان به حدود 269 میلیون دلار رسید و واردات ایران از ارمنستان 94 میلیون دلار بوده است. در سال 2016 ارمنستان و ایران به همراه گرجستان، بلغارستان و یونان مذاکراتی را انجام دادند؛ برای اینکه بتوانند ایجاد یک کریدور حمل و نقل چند منظوره بین المللی از خلیج فارس و دریاری سیاه را داشته باشند و ایران بتواند از طریق ارمنستان و گرجستان و دریای سیاه به اروپا علنا متصل شود. در مورد تحریم ها اگر بخواهیم صحبت کنیم، می توان گفت تاثیری بر روند رابطه خوب دو کشور نداشته است. اتفاقا می توان گفت از نتایج تشدید فضای منفی در افکار عمومی ارمنستان در قبال ترکیه و با تحولاتی که در جنگ قره باغ رخ داده بود، تحریم محصولات و کالای ترکی در ارمنستان تا حدود زیادی به نفع مسائل اقتصادی ایران و ارمنستان شد که می تواند اتفاقات خوبی را در زمینه صادرات به کشور ارمنستان رقم بزند. اعلام و تمایل طرف ارمنی برای جایگزین کردن کالا و محصولات ایرانی، تنها به خاطر تحریم های محصولات ترکی از سوی دولت ارمنستان نیست؛ بلکه در جنگ اخیر قره باغ که منجر به آزاد سازی مناطق آرتساخ قره باغ شد و برگرداندن این مناطق به حاکمیت جمهوری آذربایجان، باعث شد که ارامنه یکی از منابع مهم تامین محصولات کشاورزی باغی و دامی و لبنی خود را از دست بدهند. با توجه به جغرافیایی کوهستان ارمنستان و سطح بسیار پایین زمین های زیر کشت و دامپروری این کشور می توانیم بگوییم که در شرایط آن تاثیر گذاشته و بسیار شرایط را سخت تر کرد. به همین دلیل ارمنستان تمایل دارد که شاید بیش از 2200 قلم کالای محصولات ایرانی را جایگزین کالا و محصولات ترکیه کند؛ پس تحریم هایی که در جریان جنگ قره باغ وضع شد، می تواند بسیار به نفع تجار و بازرگانان ایرانی باشد.
علل اهمیت ارمنستان برای اقتصاد ایران
با توجه به صحبت هایی که کردم، دو کشور در شرایط سخت اقتصادی برای هم مفید بودند و این مسئله یک طرفه نبوده که بگوییم تنها ما منافع تجاری از سمت ارمنستان داشتیم. اگر بخواهیم به دلایل اهمیت ارمنستان برای ایران اشاره کنیم، می توان هفت دلیل را عنوان کرد:- اولین مسئله اهمیت ژئوپلیتیک به دلیل مرتبط شدن ایران با دریای سیاه قفقاز شمالی و اروپا و استفاده از دهلیز های ورودی و خروجی و خطوط مواصلاتی ارمنستان
- دومین مورد اهمیت استراتژیک ارمنستان برای مقابله با توسعه طلبی ترکیه در منطقه
- سومین دلیل اهمیت فرهنگی از نظر حضور اقلیت ارمنی در ایران که قبلا نیز به آن اشاره کردیم و بزرگ ترین اقلیت دینی موجود در ایران است.
- چهارمین دلیل، اهمیت تبلیغاتی همکاری سالم دو کشور برای خنثی کردن توطئه تقابل اسلام و مسیحیت است و همچنین می توانیم بگوییم خنثی کردن تبلیغات غرب مبتنی بر ترویج بنیاد گرایی افراطی توسط ایران است.
- پنچمین دلیل اهمیت سیاسی از نظر امکان بهره برداری از لابی قوی ارامنه در محافل سیاسی و اقتصادی است.
- اهمیت اقتصادی از نظر تسخیر بازار ارمنستان در بخش هایی مانند انرژی است.
- به دلیل بهره برداری سیاسی و امنیتی برای حضور تعیین کننده در منطقه قفقاز و ممانعت از گسترش بحران هایی مانند بحران قره باغ به داخل ایران و ایجاد توازن قوا در تحولات منطقه در روابط آذربایجان و ارمنستان و معادلات منطقه ای از جمله مسائل انتقال انرژی است.
