? همانطور که عرض کردم چهار درصد از نیاز غذایی کشور است. در ادامه بررسی به محصولات کشاورزی استان اردبیل می پردازیم. این استان اولین و بزرگترین تولید کننده عدس در کشور است که هر ساله بیش از چهار هزار اراضی این استان زیر کشت محصول است و سایر حبوبات مثل لوبیا و نخود و باقالا هم کشت می شود ولی از نظر میزان تولید خیلی کمتر اس عدس است.
? استان اردبیل دومین تولید کننده بزرگ سیب زمینی در ایران است آب و هوای معتدل این استان در کنار منابع آبی مناسب باعث توسعه کشت این محصول شده است بیست و یک هزار هکتار از زمین های کشاورزی این استان سالانه حدود 58 هزار تن سیب زمینی تولید می کند که این خودش حدود 20 درصد نیاز کل کشور را تامین می کند. سیب زمینی یکی از مهمترین محصولات صادراتی این استان به حساب می آید که به سایر کشورها بخصوص جمهوری آذربایجان صادر می شود.
? طبق آمار مهر ماه امسال در شش ماه اول سال 1400 68 هزار تن محصولات کشاورزی این استان از گمرک این استان صادر شده است که 50 هزار تن سهم سیب زمینی بوده است و روزانه حدود 30 الی 40 کامیون سیب زمینی این استان را به میزان 750 تن از این گمرک صادر شده است. اردبیل به خصوص در منطقه دشت مغان دارای زمین های گسترده کشت انواع ذرت است که علاوه بر ذرت علوفه ای یکی از تولید کنندگان اصلی بذر ذرت هم هست. و غالب ذرت علوفه ای که در کل کشور کشت می شود از دشت مغان بذر گیری شده است.
? حدود نیم میلیون تن گندم و جو به صورت سالانه در 80 هزار هکتار اراضی کشت دیم و آبی این استان تولید می شود که بخشی از این محصول به مصرف واحدهای دامداری می رسد و حدود 120 هزار هکتار از اراضی کشاورزی این استان در کشت پنبه اختصاص داده شده که تولید حدود 50 هزار تنی را دارد این محصول در دشت مغان و اردبیل و منطقه پارس آباد بیشتر مورد بهره برداری قرار می گیرد.
? حدود 20 هزار هکتار از اراضی استان متعلق به دو دانه روغنی کولزا و سویا رتبه های پنجم و ششم کشور را در اختیار دارد و 7 هزار هکتار از اراضی دشت مغان به کشت بادام زمینی اختصاص داده شده و 2 هزار تن دانه بادام زمینی در این استان کشت می شود گوجه فرنگی و بادمجان و خیار و فلفل در این استان کشت می شود اما متاسفانه با توجه به منابع آبی مناسب که در این استان قرار دارد جایگاه خاصی بین استان های کشور ندارد و می تواند در آینده ای نزدیک ظرفیت های بالای تولید این محصولات برسد.
? تولید محصولات گلخانه ای و گیاهان دارویی
? خلخال یکی از قطب های تولید گل رز هلندی شاخه بریده در کشور است. حدود 10 هزار هکتار گلخانه در این استان و 20 هزار هکتار گلخانه در سایر شهرهای استان اردبیل را به یکی از تولید کننده های مهم گل رز هلندی شاخه بریده تبدیل کرده است. انواع میوه های هسته دار مثل گیلاس و آلبالو و آلو و هلو و شلیل و سیب و انگور و گردو در این استان کاشت و برداشت می شود که 36 هزار هکتار برای باغات این استان است. محصولات کشاورزی این استان به آسیای میانه و آذربایجان و ترکیه و عراق و افغانستان صادر شده است.
? در بخش گیاهان دارویی تقریبا 500 گونه گیاه دارویی وجود دارد که اکثر این گیاهان خودرو هستند و در این استان تولید می شود و چیزی حدود 22 گونه محصولات دارویی کشت می شود. بابونه گل گاوزبان و کاکوتی و نسترن کوهی پونه کوهی و شیرین بیان و اسپند و ده ها گونه دیگر در این استان وجود دارد طبعیت بی نظیر این استان و استعداد آن برای پرورش گیاهان دارویی و بازار بزرگ قفقاز آسیای میانه و روسیه در همسایگی آن ایجاد منطقه آزاد تجاری ویژه در استان فرصت های مناسبی را برای سرمایه گذاری در این بخش فراهم ساخته است.
? عسل و فرآورده های دامی
? برنامه ریزی مناسب می تواند اردبیل را به یکی از مراکز اصلی کشور در تولید و فرآوری و صادرات گیاهان دارویی تبدیل کند. اردبیل به خاطر هوای سرد و معتدل استعداد بالقوه ای در زمینه پرورش عسل دارد و طبق آخرین آمار تعداد 4000 پرورش دهنده زنبور عسل در استان فعالیت می کنند که سالانه 6 هزار تن عسل تولید می شود به طوری که عسل اردبیل ثبت جهانی هم شده سالانه در این استان 29700 تن گوشت قرمز و 26000 تن شیر خام و 42000 تن گوشت مرغ و 8000 تن تخم مرغ تولید می شود. ترکیه و ویتنام و تایلند و امارات و افغانستان و ارمنستان از عمده وارده کننده های محصولات دامی این استان هستند ولی با این حال هیچ آمار دقیقی در مورد مقدار تناژ واقعی محصولات دامی این استان در دسترس نیست و این در حالی است که این استان در زمینه دامپروری رتبه دوم کشور را در اختیار دارد.
? صنایع دستی
? این استان از مناطق مستعد در زمینه بافت انواع زیر اندازها است مثل جاجیم بافی و ورنی بافی و چنته بافی سفالگری و ملیله سازی و نقاشی روی چرم و چاقو سازی و خورجین بافی و قلم زنی و مس گری و کنده کاری روی چوب و چوپوق سازی و منبت کاری و تراش شیشه از محصولات صنایع دستی این استان هستند. در سال گذشته میزان تولید صنایع دستی استان اردبیل 95 هزار میلیارد بوده که صادرات 276431 دلاری داشته و بنابر قول هایی که مبنی بر برند جهانی شدن صنایع دستی این استان در دولت جدید داده شده می تواند در اشتغال و تولید و صادرات این حوزه پیشرفت فوق العاده و استثنایی را شاهد باشیم. پاکستان و عراق و افغانستان و سنگاپور و گرجستان و آذربایجان و ترکیه و امارات و آلمان و انگلیس از عمده خریداران صنایع دستی این استان هستند.